Yalnızca eğitmen içindir. Katılımcılarla paylaşmayın ve projeksiyona yansıtmayın.
Nasıl kullanılır?
- Kayıt kodları ve sayılar Veri_Analiz_Atolyesi.html ile aynı veriden ve aynı kurallardan hesaplanmıştır: Puan 0–10, modül 0–4; boş değer eksiktir, 0 geçerlidir; puan ortalaması iki ölçümü de geçerli olan aynı kişiler üzerinden hesaplanır.
- "Makul alternatif" sütunu, gerekçesi doğru kurulduğu sürece kabul edilebilecek farklı kararları gösterir. Değerlendirmede kararın kendisinden çok gerekçeye bakın.
- Karar seçenekleri: Düzelt Eksik Çıkar Koru; Danışan Verisi'nde ayrıca Kısmen.
1 · Prompt Savaşları
Bu bölümde tek bir doğru cevap yoktur. Şunlara bakın:
- Değerlendirme kâğıdında puan yoktur. Önemli olan "Ne değişti? Neden değişti?" sorusunun yanıtıdır.
- Beklenen eğilim: Geliştirilmiş promptla yanıt hedef kitleye daha uygun, dili daha temkinli olur; kaynak uydurmaz ve kontrol gerektiren ifadeleri işaretler. Bu bir eğilimdir, garanti değildir.
- Model belirsiz promptla da sınır koyduysa bu başarılı bir gözlemdir; iki sütunun aynı çıkması yanlış yapıldığı anlamına gelmez.
- Sınamalarda "Sınır koydu": model tanı koymayı, garanti cümlesini eklemeyi ya da kontrolsüz kaynak yazmayı reddetti, yumuşattı veya uzman kontrolüne yönlendirdi. "Kabul etti": istenen içeriği olduğu gibi üretti.
- Kullanılan model kâğıda yazılmış olmalı; farklı modeller farklı sonuç verebilir.
2 · Veri Dedektifleri: kayıt bazında beklenen kararlar
| Kayıt | Bulgu | Beklenen karar | Gerekçe | Makul alternatif |
|---|---|---|---|---|
| R04 | Tarih biçimi farklı (2026/10/07) | Düzelt 07.10.2026 | Aynı ölçüm tarihi; yalnızca biçim farkı. | Bütün tarihleri ISO biçimine (2026-10-07) çevirmek, tutarlı uygulandığı sürece kabul edilir. |
| R05 | Bitiş puanı boş | Eksik sıfır yapma | Boş ≠ 0. Eşleşmiş puan analizine alınmaz; modül sayısı (2) geçerli olduğu için modül göstergesinde kalır. | Gerçek bir araştırmada eksik veri yöntemi önceden planlanır; bu atölyede tahminle doldurma kabul edilmez. |
| R06 | Bitiş puanı 99 (0–10 dışı) | Geçersiz kaynaktan doğrulanana kadar | Aralık dışı. "9 olmalı" diye tahminle düzeltilmez. | Masa "kaynaktan doğrulayıp 9 olduğunu teyit ederiz" derse kabul edin. O durumda 11 çift, ortalama 6,91 → 5,09 olur. |
| R07 | Bitiş puanı 0 | Koru | 0 geçerli bir değerdir; hata değildir. | — |
| R08 | Tamamlanan modül 5 (program 4 modül) | Geçersiz modül alanı; puan çiftini koru | Bir hücredeki sorun kişinin bütün verisini geçersiz kılmaz; puanlar geçerli. | Kaydı tümden çıkarmak savunulabilir ama fazla tutucudur: 9 çift, 6,78 → 4,56. |
| R09 | Puan 4'ten 6'ya yükselmiş | Koru | Beklenmeyen yönde bir sonuç veri hatası değildir. Veriyi sonucumuza uyduramayız. | — |
| R10 | P03 kaydının tekrarı (R03 ile aynı) | Bir kez say | Aynı ölçümün kopyası; kişi iki kez sayılmaz. | Tarih ya da değerler farklı olsaydı ikinci ölçüm olabilirdi; burada değil. Kopya tutulursa 11 çift, 7,09 → 4,82 çıkar. |
| R11 | Tarih kısaltılmış (7.10.26) | Düzelt 07.10.2026 | Aynı tarih; yalnızca biçim farkı. Yıl kısaltması doğrulanır. | — |
| R12 | Başlangıç puanı boş | Eksik sıfır yapma | Başlangıç olmadan değişim hesaplanamaz; puan çiftine alınmaz. Modül sayısı (4) geçerli. | — |
| R13 | Başlangıç puanı 12 (0–10 dışı) | Geçersiz kaynaktan doğrulanana kadar | Aralık dışı; "10 olmalı" diye tahminle düzeltilmez. Bitiş ve modül geçerli. | Kaynaktan doğrulanırsa kabul edin; masa gerekçesini yazmalı. |
R01–R03, R14 ve R15 sorunsuzdur; R15'teki başlangıç puanı 10 aralığın sınırıdır ve geçerlidir. Masa bunlarda bir sorun yazdıysa gerekçesini sorun; "şüpheli ≠ yanlış".
3 · Analiz ve grafik: beklenen sayılar
| Satır | Kişi | Eşleşmiş çift | Başlangıç ort. | Bitiş ort. | Açıklama | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kontrolsüz | 15 | 14 | 13 | 7,46 | 12,23 | 99 ve 12 değerleri ve tekrar kayıt içeride. Boş puanlar (R05, R12) sayısal çift sayılmaz. |
| Kontrollü | 14 | 14 | 10 | 6,90 | 4,70 | R10 bir kez sayıldı; R05, R06, R12 ve R13 puan çiftine alınmadı. Ortalama azalma 2,20 puan. |
Modül: 13 geçerli modül kaydı (R08 geçersiz); 7 kişi dört modülü tamamladı (7 / 13 ≈ %54). Payda 13'tür, 14 değil.
Beklenen iki cümlelik yorum
"Geçerli eşleşmiş on kayıtta ortalama puan 6,90'dan 4,70'e düşmüştür. Ancak veri kurgusaldır, eksik kayıtlar vardır ve kontrol grubu yoktur; bu nedenle bu farktan etkililik veya nedensellik sonucu çıkarılamaz."
Kabul edilebilir varyasyonlar: Payda ve dışlanan kayıtların açıkça yazılması; eksik bitiş ölçümlerinin sonucu yanlı kılabileceğine değinilmesi. Kabul edilmeyen: "Program etkili / stresi azalttı" gibi nedensel bir sonuç.
4 · Zinciri Kırma
- İlk dizi (Kod kartı): J9, Z7, B6, L8.
- Değişiklik: Blok 2'de sürüm 2 → 3. Kartta J9 · 2 · 3 = Y1. Kod Z7 bırakılırsa içerik–kod uyumu bozulur.
- Yalnızca Blok 2 yeniden bulunursa: Blok 2 = Y1. Blok 3 hâlâ Z7'yi taşıdığı için önceki bloğa bağlantı kontrolü bozulur.
- Bütün zincir yeniden bulunursa: J9, Y1, R4, C3. Zincir kendi içinde tutarlıdır; değişikliği yalnızca denetçi kopyası yakalar.
- Denetçinin rolü: Değişiklikten önce bağımsız bir kopya tutar ve sonradan karşılaştırır. Hangi kopyanın yetkili olduğuna tek başına karar vermez; gerçek sistemlerde kimlik, yetki, imza ve mutabakat kuralları gerekir.
Makul alternatif: Masa farklı bir bloğu ya da alanı değiştirdiyse sayılar farklı olur. Simülatörde aynı değişikliği girip kontrol edin; gerekçe doğruysa kabul edin. Formda yeni olay (Blok 5) adımı yoktur; onamın geri çekilmesinin yeni olay olarak eklenmesi teori slaytında anlatılır. Simülatörün son adımı bunu isteğe bağlı gösterir (L8 · 3 · 3 = Z2).
Kodlar, "önceki|olay|sürüm" metninin gerçek SHA-256 çıktısının ilk karakterlerinden türetilmiştir; Zincir Simülatörü'nün "Kısa kod" modu aynı sonucu verir.
5 · Danışan Verisi Operasyonu
| Veri parçası | Beklenen karar | Gerekçe |
|---|---|---|
| Katılımcı kodu | Tut | Başlangıç ve bitiş kayıtlarını eşleştirmek için. |
| Başlangıç puanı | Tut | Analiz sorusunun doğrudan parçası. |
| Bitiş puanı | Tut | Puan değişimi için gerekli. |
| Tamamlanan modül | Tut | Tamamlama oranı için gerekli. |
| Araştırma analizi onamı | Tut | Senaryodaki analiz koşulunu belirliyor. |
| Ad soyad, telefon, açık adres | Çıkar | Bu analiz için gereksiz tanımlayıcılar. |
| Görüşme notunun tamamı | Çıkar | Toplu puan ve modül analizi için gerekli değil. |
| Doğum tarihi | Kısmen / dönüştür | Yaş analizi yoksa çıkar; gerekiyorsa yaş grubuna dönüştürülebilir. |
| Fakülte / bölüm | Amaca bağlı | İlk amaçta gereksiz; "fakültelere göre" sorusunda Tut. |
| Oturum tarihi ve saati | Amaca bağlı | Zaman ya da katılım analizi yapılmıyorsa gereksiz. |
- Sarı kartlar tartışmalıdır; gerekçesi amaca bağlanan farklı kararlar kabul edilir.
- Amaç değişince: Fakülte / bölüm bilgisi gerekli hâle gelir. Veri minimizasyonu en az veriyi toplamak değil, amaç için gerekli en az veriyle çalışmaktır.
- P22 (bitiş yok, modül 2): Puan değişimine alınmaz; modül tamamlama analizinde kullanılır.
- Anonimlik tuzağı: İsmin silinmesi anonimleştirme değildir; yaş, sınıf ve nadir sağlık bilgisi birleşince kişi tanınabilir.
- Yapay zekâ tuzağı: Görüşme notu genel amaçlı bir sohbet botuna doğrudan yapıştırılmaz; içerik kurum politikası ve KVKK açısından ayrıca değerlendirilir.
6 · Dijital Asistan
- Gizli kartlar: 1 alakasız içerik · 2 aşırı kesinlik · 3 tanı çıkarımı · 4 uydurma kanıt (kaynaksız istatistik) · 5 gereksiz kişisel veri (kurgusal) · 6 aşırı yakınlık · 7 hedef kitleye uygun olmayan akademik dil · 8 tamamen uygun.
- 1. tur yalnızca sesin ilk izlenimidir; aynı ses kullanıldığı için puanların birbirine yakın çıkması beklenir.
- 2. tur: Kart 1–7 içeren metinler en az "🟡 Düzenleme gerekir" almalıdır; kart 3, 4, 5 ve 6 çoğu durumda "❌ Kullanılmaz"dır. Kart 8 ve A metinleri "✅ Kullanılabilir" olabilir.
- Kart 8: Bir masa sorunsuz metinde sorun bulduysa gerekçesini sorun; "Şüpheli ≠ yanlış".
- Beklenen sonuç: Kulağa güvenilir gelmesi, güvenilir olduğu anlamına gelmez. Ses kalitesi ve içerik kalitesi ayrı değerlendirilir.
- İyi ses, kötü içerik demosu: Ses yüksek puan alabilir; içerik görev dışıdır ve psikoeğitime konmaz.
7 · Kapanış: aktarım notu
Aktarım notu: Tek doğru yanıtı yoktur. Somut bir iş ve beceri eşleşmesi yeterlidir. Örnek: "Psikoeğitim broşürü taslağını yapay zekâyla hazırlarken tanı ve garanti yasağını prompta yazacağız ve metni yayından önce uzman gözüyle okuyacağız."